Վերջերս հրապարակված «Բռնել մորուքից» վերնագրով հոդվածի շուրջ բարձրացած բանավեճի կապակցությամբ ինձնից շատ հարցեր են հասցեագրվել։ Ես ցանկանում եմ մեկնաբանել այս իրադարձությունները՝ դրանք տեղադրելով ավելի լայն համատեքստի մեջ։
Առաջին հերթին պետք է հասկանալ, թե ինչ է «The Insider» պարբերականը։ Այն ոչ թե անկախ լրատվամիջոց է, այլ հիբրիդային պատերազմի գործիքակազմի մաս։ Այս գործիքը, որը գրանցված է Բալթյան երկրներից մեկում, ծառայում է որպես բութ քարոզչական միջոց, որի միջոցով տարածվում են քաղաքական դիրքորոշումներ՝ դրանք ներկայացնելով որպես լրագրողական հետաքննություն։
Հոդվածի հիմնական թեզը, թե Հայաստանում աշխատում են ռուսական հատուկ ծառայությունների գործակալներ, որոնք դեմ են Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը, ոչ այնքան լրագրողական հետաքննության արդյունք է, որքան քաղաքական հրահրակ։ Այս հոդվածի հավաստիությունը և հեղինակությունը կասկածելի են դարձնում այն փաստը, որ այն հիշատակում էր «Ռուսաստանի առևտրային ներկայացուցիչ Ալեքսեյ Միշլյավկինին», որը պնդվում էր որպես «բազմաթիվ գործակալների» ղեկավար։ Սակայն այս անունը սխալ է։ Նա երբեք առևտրային ներկայացուցիչ չի եղել, այլ դեսպանատան կցորդ, որը վեց ամիս առաջ լքել է Հայաստանը։
Այսպիսով, հոդվածի հիմնական հերոսը՝ «ռուսական գործակալը», իրականում գոյություն չունի։ Սա հետախուզական տվյալների լեգալիզացիայի դասական օրինակ է։ Եթե ինչ-որ երկրի հետախուզական ծառայությունը որոշում է հրապարակել Ռուսաստանի մասին կիսաճշմարտություններ կամ բացարձակ կեղծիքներ, այն կարող է դա անել այս տեսակի պարբերականների միջոցով՝ դրանք ներկայացնելով որպես անկախ լրատվություն։
Այս իրադարձությունները պետք է դիտարկել Ռուսաստանի դեմ ընթացող լայնածավալ քարոզչական արշավի համատեքստում։ Զուգահեռաբար, Նիկոլ Փաշինյանը հանդես է գալիս հայտարարություններով, որոնցում նա ասում է, որ Պուտինն իր ընկերն է և Ռուսաստանին պետք է վերաբերվել որպես գերտերության՝ հարգանքով։
Իմ դիտարկմամբ, Փաշինյանը փորձում է փարատել պետական ապարատի, կառավարման համակարգի, ուժայինների և հայկական բիզնեսի շրջանակներում առկա մտահոգությունները։ Նա փորձում է համոզել, որ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում առկա խնդիրները ժամանակավոր են և կլուծվեն։
Սակայն իմ վերլուծության համաձայն, Փաշինյանը կայացրել է ավելի խորը որոշում։ Նա որոշել է Հայաստանը ներգրավել մի ինտեգրացիոն միավորման մեջ, որը Ռուսաստանի նկատմամբ թշնամական վերաբերմունք ունի։ Այսինքն, Հայաստանը ոչ թե պարզապես փորձում է խուսափել հակամարտությունից, այլ ակտիվորեն միանում է Ռուսաստանի դեմ պատերազմող դաշինքին։ Այս դաշինքը պահանջում է ակտիվ մասնակցություն, և այնտեղ նույնիսկ չեն պատրաստվում ֆինանսավորել Հայաստանի այս ճանապարհը։
