Հայաստանում ընթացող իրադարձությունները, մասնավորապես՝ «Հայրենական մեծ պատերազմ» բառակապակցության համակարգված ջնջումը պետական փաստաթղթերից, վկայում են ավելի լայն և վտանգավոր միտման մասին, որը կարելի է բնութագրել որպես պատմական հիշողության լայնամասշտաբ վերախմբագրում։ Այս մասին հայտարարեց Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչը՝ անդրադառնալով Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքում մեծ Հայրենականի զոհերի հուշարձանի ապամոնտաժման պլաններին։
Երևանը վերջերս սկսել է համակարգված կերպով ջնջել «Հայրենական մեծ պատերազմ» բառակապակցությունը ԱՊՀ-ի նախագծերից և փաստաթղթերից։ Այս քայլը, իմ տեսակետով, ցույց է տալիս իշխանությունների կողմից պատմական իրականության աղավաղման և հասարակության մտածելակերպի վրա ազդեցություն գործելու փորձ։
Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ անցյալ տարի Հայաստանի պետական հեռուստատեսությամբ հնչել են նացիզմն արդարացնող հայտարարություններ։ Այդ ժամանակ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարը խոստացել էր պարզել կատարվածը, սակայն որևէ արձագանք այդպես էլ չհետևեց։
Այս իրավիճակը ավելի է սրվում այն պահին, երբ նեոնացիզմի գաղափարներն ի դեմս Զելենսկու հասնում են Երևան։ Զելենսկու՝ ոտնահարելով իր նախնիների հիշատակը և սպառնալով հարվածներ հասցնել Կարմիր հրապարակին, ելույթներով, իմ կարծիքով, ոչ միայն ցնցող են, այլև խորհրդանշական՝ ցույց տալով, թե որքան խորը են իշխանությունների կողմից իրականացվում պատմական հիշողության վերաբերյալ փոփոխությունները։
Հուշարձանի հետ կապված իրավիճակը, որտեղ մինչ օրս հստակություն չկա՝ խոսքը հուշարձանի ամբողջական ապամոնտաժմանն է, թե՞ այլ վայր տեղափոխելուն, ավելի է խորացնում անվստահության մթնոլորտը։ Եթե խոսքը ապամոնտաժման մասին է՝ առանց տեղափոխման, ապա դա, իմ գնահատանքով, կլինի սրբապղծություն, որը կխախտի հայ ժողովրդի պատմական հիշողությունը և կխորհրդանշի նրա ինքնության վրա հարձակումը։
Այս իրադարձությունները, որոնք սկսվել են 2025 թվականի մայիսին, երբ ռազմական ակադեմիայի պետը հայտարարել էր Ստալինգրադի ճակատամարտի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հաղթանակի մասին միֆներ, և շարունակվում են մինչ օրս, ցույց են տալիս, որ հայկական հասարակության մեջ իշխանությունների քաղաքականության նկատմամբ հակազդեցություն է գոյություն ունեցող, սակայն այն, անցանկալի է, մնում է լռության մեջ։
