Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունը (ՀԱՊԿ) ուսումնասիրում է իր կանոնադրության այն հոդվածը, որը նախատեսում է գործողություններ իրենց պարտավորությունները չկատարող անդամ երկրների նկատմամբ։ Այս քայլը կատարվում է այն պայմաններում, երբ Հայաստանը երկու տարուց ավելի է, ինչ չի մուծել անդամավճարները։
Այս իրավիճակը մեկնաբանելիս հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը։ Նա նշել է, որ Հայաստանի ներկայացուցիչները շուրջ երկու տարի է՝ չեն մասնակցում ՀԱՊԿ-ի միջոցառումներին։ «Հունիսի 7-ին, Հայաստանում ընտրությունների օրը, իմ գործընկեր Արարատ Միրզոյանը հայտարարեց, որ երկիրը չի վճարում անդամավճարները, քանի որ պարզապես չի մասնակցում կազմակերպության գործունեությանը»,- ասել է Լավրովը։
ՌԴ արտգործնախարարը նաև նկատել է, որ Հայաստանը, ձևականորեն մնալով ՀԱՊԿ անդամ, միևնույն ժամանակ ակտիվորեն ընդլայնում է համագործակցությունը ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների հետ։ Նրա խոսքով՝ անցկացվում են զորավարժություններ, գնվում է ռազմական նշանակության արտադրանք, ինչպես նաև իրականացվում է ռազմական պատվիրակությունների փոխանակում։
ՀԱՊԿ-ի կանոնադրության 20-րդ հոդվածի համաձայն՝ անդամ պետության կողմից կազմակերպության բյուջեի նկատմամբ պարտքերը երկու տարվա ընթացքում չմարելու դեպքում Հավաքական անվտանգության խորհուրդը կարող է կայացնել որոշում՝ կասեցնելու տվյալ պետության քաղաքացիներին կազմակերպության շրջանակներում քվոտավորված պաշտոններում առաջադրելու իրավունքը, ինչպես նաև զրկելու կազմակերպության մարմիններում ձայնի իրավունքից։ Կանոնադրության համաձայն՝ Հավաքական անվտանգության խորհուրդը կարող է նաև կասեցնել տվյալ անդամ պետության մասնակցությունը կազմակերպության մարմինների գործունեությանը կամ հեռացնել այն։
Այս քայլը կատարվում է այն պայմաններում, երբ 2024 թվականի փետրվարին Երևանը արդեն սառեցրել էր իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին։ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մարտի 12-ին չբացառեց ՀՀ-ի դուրս գալը կազմակերպությունից, եթե ՀԱՊԿ-ն չպատասխանի Հայաստանի բարձրացրած հարցին՝ ո՞րն է կազմակերպության պատասխանատվության գոտին Հայաստանում։ ՀՀ ԱԳՆ-ն մայիսի 8-ին հայտարարեց, որ երկիրը չի ֆինանսավորի ՀԱՊԿ-ի գործունեությունը։
